Efeze (Turks: Efes; Grieks: ̉Έφεσος/Ephesos; Latijn: Ephesus) was in de oudheid een grote Ionische haven- en handelsstad aan de westkust van Klein-Azië in de huidige provincie Izmir in Turkije, tegenover het eiland Samos.

Griekse tijd

Efeze was oorspronkelijk (ca. 1100 v.Chr.) een groep inheemse nederzettingen, gelegen rondom het heiligdom van de grote Aziatische vruchtbaarheidsgodin, Artemis van Efeze genaamd, die de Grieken met hun Artemis gelijkstelden. Griekse kolonisten, onder wie de Ioniërs de overhand hadden, vestigden zich er later. Als hun leider wordt Androclus genoemd, die ook als de stichter van Efeze geldt. Efeze deelde het wisselvallig lot der Ionische steden. Na de verovering in 560 v.Chr. door koning Croesus van Lydië werd Efeze door synoikisme verenigd tot één stad. In 550 v.Chr. wordt begonnen met de bouw van de eerste tempel ter ere van Artemis, die in 436 v.Chr. wordt voltooid. Onder Perzisch bewind nam Efeze in 499 v.Chr. deel aan de Ionische opstand en na de Perzische oorlogen aan de Delische Bond. Na 415 v.Chr. stond Efeze in de Peloponnesische oorlog aan de kant van Sparta. Na de koningsvrede van 387 v.Chr. kwam de stad weer onder Perzië. In 356 v.Chr. wordt de eerste tempel van Artemis vernietigd (volgens de legende op de geboortedag van Alexander de Grote), waarna met de bouw van de tweede tempel wordt begonnen. De stad groeide uit, vooral na Alexander de Grote, tot een van de belangrijkste steden van het hellenisme, waartoe de aanwezigheid van de in 323 v.Chr. voltooide grote tempel van de "Efezische Artemis" (die als één van de Zeven wereldwonderen gold) zeer bijdroeg. Deze tempel had een afmeting van 105 bij 50 meter, met 127 Ionische zuilen van 18 meter hoog. De Diadochen-koning Lysimachus verlegde de stad en haven, maakte haar tot administratief centrum en benoemde haar naar zijn vrouw Arsinoeia. De bewoners van Colophon werden rond 298 v.Chr. naar Efeze overgebracht, waardoor het aantal bewoners toenam tot 100.000. Het theater was geschikt voor 24.000 toeschouwers. Efeze was wisselend bezit van Ptolemeeën en Seleukiden. In 187 v.Chr. kwam Efeze bij het Verdrag van Apamea aan de Attaliden, de heersers van Pergamon, en na 133 v.Chr. aan Rome



Vanaf de Romeinse tijd
Efeze beleefde een bloeitijd gedurende het Romeinse Rijk. De stad is vooral bekend van twee van de Bijbelboeken: De brief van Paulus aan de Efeziërs en Handelingen van de Apostelen. De stad raakte in 431 in het nieuws vanwege het concilie van Efeze, bijeengeroepen door keizer Theodosius II vanwege de controverse rond de leer van Nestorius. De stad was het centrum van de verering van de godin Artemis. De grote tempel van Artemis in Efeze (één van de zeven wereldwonderen), werd in 262 vernield en leeggeroofd door de Goten. Efeze raakte in verval nadat de Turken in 1420 de stad hadden ingenomen. Even verderop vindt men overblijfselen uit de Turkse tijd terug in Selçuk, waar de laat-Seltsjoekse Isa Bey moskee en op een heuvel erboven een Byzantijns-seltsjoekse citadel staat. In de citadel staat de Johannesbasiliek, waar het graf van de apostel Johannes zou liggen. Op de heuvel Aladağ, aan de andere kant van Efeze, staat het huis van Maria (Turks: Meryemana), dat gevonden werd op instigatie van visioenen van Anna Katharina Emmerich. Ook is de grot van de heilige Zeven Slapers te bezichtigen.

Een verlaten stad

In latere tijden verzandde de haven en kwam de stad in het binnenland te liggen. Daardoor werd haar economische positie onhoudbaar en werd de stad uiteindelijk verlaten. Er zijn echter nog vele bouwresten van de oude stad over, en daarom is het nu een belangrijke toeristenbestemming, omdat men er een goede indruk kan krijgen hoe een stad in de bloeitijd van het Romeinse Rijk eruit zag. Naast Romeinse baden en een Romeins toiletsysteem met stromend water zijn er onder meer talrijke zuilen van tempels te zien, de restanten van de grote Bibliotheek van Celsus en een redelijk goed bewaard gebleven theater. Dit theater kreeg zijn definitieve vorm in de 1ste en 2de eeuw na Christus, en bood plaats aan 24.000 mensen.





(bron: Wikipedia)

Autohuur | Hostels | Voordelige hotels | Reisgidsen | Hotels | Vliegtickets| Links | Sitemap